माती परीक्षणासाठी नमुना कसा घ्यावा याचे मानेवाडी येथे प्रात्यक्षिक :

फलटण प्रतिनिधी - 

मानेवाडी ता. फलटण येथे बारामती येथील डॉ. शरदचंद्र पवार कृषी महाविद्यालयाच्या कृषीदुतांनी माती परीक्षणासाठी नमुना कसा घ्यावा याचे प्रात्यक्षिक दाखवत शेतकऱ्यांना माहिती दिली.

यावेळी मातीचा नमुना घेताना सदर जमिनीचा रंग, उतार, पोत, खोली इ. यावरून विभागणी करून प्रत्येक विभागातून वेगवेगळा नमुना घेतला जातो हे कृषी दुतांनी प्रात्यक्षिक करून दाखविले. मातीचा नमुना घेताना सदर जमिनीवर काल्पनिक नागमोडी वळणाची रेषा काढून रेषेच्या प्रत्येक टोकाला एक या प्रमाणे एकरी ७ ते ८, १५-२० से.मी. खोलीचे इंग्रजी ‘व्ही’ (V) आकाराचे खड्डे घेतात. खड्डयातील माती बाहेर काढून टाकून ‘व्ही’ खाचेच्या बाजूचा २ इंच जाडीचा मातीचा थर कापून घेतला जातो. अशाप्रकारे इतर सर्व खड्यातून माती नमुने गोळा केले की ते एका स्वछ पोत्यावर एकत्र करतात. सदर मातीचे हाताने चार भागांत विभागणी करून समोरा-समोरील दोन भाग बाजूला काढून टाकतात. उरलेले दोन भाग एकत्र करतात. वरील विभागणी पद्धत मातीचा नमुना अर्धा ते एक किलो होईपर्यंत करतात. ती अर्धा ते एक किलो माती स्वच्छ पिशवीत भरून माती परीक्षण प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठविले जाते. 

माती परीक्षण केल्याने शेताच्या मातीत कोणत्या नेमक्या द्रव्याची/पीक पोषक तत्त्वाची किती मात्रा आहे हे कळते. त्यानुसार खते व इतर पोषक द्रव्यांची उपाययोजना करता येते व त्याने पीक उत्पादन वाढते. याद्वारे शेतात कोणते पीक घ्यावे हे नक्की करता येते व कमी खर्चात उत्पादनवाढ होते. माती परीक्षणामुळे पिकांना द्यावयाच्या खताची मात्रा ठरवता येते, व त्यामुळे गैरवाजवी खते देण्यावर नियंत्रण येते. माती परीक्षण करून त्यानुसार केलेल्या लागवडीमुळे पिकांपासून दोनपटीपेक्षा जास्त आर्थिक लाभ मिळवता येत असल्याचे कृषी दुतांनी निदर्शनात आणून देणे. 

सदर प्रात्यक्षिक हे मानेवाडी येथे पार पडले याप्रसंगी शेतकऱ्यांसोबत कृषीदूत साहिल भिलारे, अपूर्व बांगर,शिवराज घोडके,यशराज खटके, शुभम गुरव,ओमप्रकाश साळुंखे, निखिल सोडल हे डॉ. शरदचंद्र पवार कृषी महाविद्यालयाचे कार्यक्रम अधिकारी प्रा. एस. पी. गायकवाड, प्रा. एस. व्ही. बुरुंगले यांच्या व इतर प्राध्यापकांच्या मार्गदर्शनाखाली कार्य करत आहेत.