शेतकरी पाणी - चाऱ्यासाठी हवालदिल, नेते मात्र लावणीच्या तालावर दंग

फलटण : सचिन मोरे 

एकीकडे फलटण तालुक्यात दुष्काळाचे सावट गडद होत असताना, काही गावांमध्ये पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकरचा आधार घ्यावा लागत आहे. आगामी उन्हाळ्यात पिण्याच्या पाण्यासोबतच जनावरांच्या चारा-पाण्याचा प्रश्न अधिक गंभीर होण्याची भीती शेतकऱ्यांना सतावत आहे. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांच्या संकटावर मात करण्यासाठी ठोस उपाययोजनांची चर्चा व्हायला हवी होती; मात्र फलटणमध्ये फेस्टिव्हल आणि लावणी महोत्सवाच्या आयोजनाची जाहिरात झळकत असल्याने संतप्त सवाल उपस्थित होत आहेत.

शेतकऱ्यांच्या डोळ्यांत पाणी, जनावरांसमोर चारा नाही; मग जल्लोषाचा हा कोणता काळ?

फलटण तालुक्यातील शेतकरी आज पावसाच्या अनिश्चिततेने आणि पाणीटंचाईच्या चिंतेने त्रस्त आहेत. पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकरची वेळ येत असेल, तर उन्हाळ्यात जनावरांना पाणी कुठून द्यायचे, चारा कुठून आणायचा आणि शेतीचा खर्च कसा भागवायचा, हे प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर उभे आहेत. अशा वेळी दुष्काळग्रस्तांच्या मदतीसाठी किती नियोजन सुरू आहे, याची चर्चा होण्याऐवजी फेस्टिव्हलच्या कार्यक्रमांचा गाजावाजा होत असल्याने नागरिकांच्या मनात प्रश्न निर्माण होणे स्वाभाविक आहे.

लावणीच्या तालावर ठेका धरण्यापेक्षा दुष्काळग्रस्तांच्या वेदना समजून घेण्याची गरज!

२४ ऑक्टोबर पासून फलटण मध्ये फेस्टिव्हल महोत्सवा मध्ये.सांस्कृतिक कार्यक्रम, खाद्य महोत्सव आणि लावणी महोत्सवाचे आयोजन जाहीर करण्यात आले आहे. मनोरंजनाच्या कार्यक्रमांना विरोध असण्याचे कारण नाही; पण तालुक्यातील ग्रामीण भाग पाणीटंचाईशी झुंजत असताना अशा आयोजनांच्या वेळेवर आणि सामाजिक प्रश्न उपस्थित होऊ लागला आहे. 

नेत्यांनी आणि आयोजकांनी एकदा ग्रामीण भागात जाऊन पाणीटंचाईचा सामना करणाऱ्या नागरिकांच्या अडचणी समजून घ्याव्यात. शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी कोणत्या उपाययोजना केल्या जात आहेत? जनावरांसाठी चारा उपलब्धतेचे काय नियोजन आहे? टँकरवर अवलंबून असलेल्या गावांसाठी पुढील उन्हाळ्याची तयारी काय आहे? या प्रश्नांची उत्तरे जनतेला मिळायला नकोत का?

फेस्टिव्हलचा झगमगाट दिसतोय; मग दुष्काळग्रस्तांसाठीच्या उपाययोजना कुठे आहेत?

फेस्टिव्हलच्या जाहिराती, कार्यक्रमांची रूपरेषा आणि मनोरंजनाच्या तयारीचा तपशील जनतेसमोर येत आहे. मग दुष्काळग्रस्त गावांसाठीच्या नियोजनाची माहितीही त्याच स्पष्टतेने जनतेसमोर का येऊ नये? उत्सवासाठी पुढाकार घेणाऱ्यांनी दुष्काळग्रस्तांच्या प्रश्नांवरही तितक्याच तत्परतेने पुढाकार घ्यावा, ही अपेक्षा चुकीची कशी ठरू शकते?

जनतेला मनोरंजन नको, असा प्रश्न नाही; जनतेच्या मूलभूत गरजांकडे दुर्लक्ष होऊ नये, हा खरा मुद्दा आहे. शेतकऱ्यांचे जगणेच पाण्यावर अवलंबून असताना त्यांच्या संकटाची तीव्रता लक्षात न घेता केवळ उत्सवी वातावरणाची जाहिरात केली जात असेल, तर त्या प्राधान्यक्रमावर प्रश्न विचारले जाणारच.

फलटणकरांचा सवाल एकच — आधी तहानलेल्या गावांची चिंता की फेस्टिव्हलचा जल्लोष?

दुष्काळ ही केवळ पाण्याची समस्या नाही; ती शेतकऱ्यांच्या उपजीविकेची, जनावरांच्या अस्तित्वाची आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेची समस्या आहे. त्यामुळे संबंधित नेते आणि आयोजकांनी दुष्काळग्रस्तांसाठी केलेल्या उपाययोजनांचा तपशील जनतेसमोर मांडावा. फेस्टिव्हलच्या झगमगाटासोबत सामाजिक जबाबदारीची जाणीवही कृतीतून दिसली पाहिजे अशी आता तालुक्यात चर्चा होऊ लागली आहे.

ऐन दुष्काळात लावणीचा जल्लोष सुरू असताना, फलटणच्या तहानलेल्या गावांचा आवाज कोण ऐकणार? हा प्रश्न आता केवळ शेतकऱ्यांचाच नाही, तर संपूर्ण तालुक्याच्या प्राधान्यक्रमाचा झाला आहे.

ज्या संस्था ऐन दुष्काळात लावणीवर पैसे उधळणार आहेत. त्यांनी सामाजिक जाणीव ठेऊन दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना, जनावरांना कोणता सामाजिक हातभार लावला हा प्रश्न आता शेतकरी विचारत आहेत.